Temmuz ortasında camları açmak zorunda kalıyorsan, klima kompresörü boşa çalışıyor ya da sistemde soğutucu gaz kalmamış olabilir. Ama işin tuhaf yanı şu: araç klima soğutmama sorunu vakalarının önemli bir kısmı gazla değil, hava akışıyla, elektrikle veya kirlenmiş bir kondenserle ilgili. Yani doğrudan servise gidip "gaz dolumu yapın" demek, çoğu zaman sorunu bir yaz daha öteliyor.
Aşağıda önce kendi başına yapabileceğin tanı adımlarını, sonra dolum işinin gerçekte nasıl yürüdüğünü konuşuyoruz. Amacım şu: aracı servise götürdüğünde ne istediğini bilerek konuşabilmen.
"Klima soğutmuyor" cümlesi çok geniş. Hiç mi üflemiyor, üflüyor ama ılık mı, yoksa bir süre soğutup sonra mı bırakıyor? Bu üç durum tamamen farklı arızalara işaret ediyor, o yüzden ilk iş belirtiyi netleştirmek.
Fan kademesini 4'e aldığında menfezlerden gelen hava zayıfsa problem soğutmada değil, üflemede. En sık suçlu kabin filtresi. Yaprak, toz ve polen dolmuş bir filtre havayı boğar; soğuk üretilir ama içeriye ulaşmaz. Kabin filtresi çoğu araçta torpido gözünün arkasında ya da ön cam alt paneli altındadır ve on beş dakikalık bir iştir.
Bir diğer belirti: menfezden nemli, rutubetli koku geliyorsa evaporatör tavası ve tahliye hortumu tıkanmış olabilir. Bu durumda yolcu tarafı paspasının altını kontrol et; su birikmesi tahliye hortumunun tıkandığını söyler.
Şu sırayı takip et:
Bu klasik olarak evaporatör buzlanması ya da nem/aşırı gaz problemidir. Sistemde nem varsa genleşme valfinde buz kristali oluşur, akış kesilir, sistem ısınır, buz erir ve döngü baştan başlar. Yani "yarım saat soğutuyor sonra ılıkta kalıyor, biraz durunca yine soğutuyor" tarifi neredeyse her zaman nem veya valf kaynaklıdır. Bunun tek doğru çözümü vakumlama, sadece gaz eklemek değil.
Klima devresi kapalı bir sistem; teorik olarak gaz tüketmez. Yıllar içinde contalardan ve hortum gözeneklerinden çok az miktarda sızma normaldir, ama iki yılda bir gaz bitiyorsa kaçak var demektir ve dolum yalnızca geçici bir rahatlamadır.
Üç yaygın yöntem:
Kondenserin taş çarpması nedeniyle delinmesi, ön tarafta konumlandığı için sanılandan sık görülür. Kompresör mil keçesi ve alçak basınç hattı rekorları da tipik noktalardır.
| Adım | Yapılan iş | Neden gerekli |
|---|---|---|
| 1 | Mevcut gazın geri kazanımı | Gaz atmosfere salınmaz, cihaz tartarak çeker |
| 2 | Vakumlama (genelde 20-40 dk) | Nem ve havayı sistemden alır |
| 3 | Vakum tutma kontrolü | Kaçak olup olmadığını doğrular |
| 4 | Kompresör yağı ve gerekiyorsa UV boya ilavesi | Kompresörü yağsız çalıştırmamak için |
| 5 | Üreticinin belirttiği miktarda gaz şarjı | Az da fazla da soğutmayı bozar |
| 6 | Alçak/yüksek basınç ve menfez sıcaklığı ölçümü | İşin doğrulanması |
Miktar bilgisi kaput altındaki etikette yazar; R134a mı R1234yf mi olduğu da orada belirtilir. İkisi karıştırılamaz, ekipmanları da farklıdır.
Kısa cevap: riskli. Bu kitler yalnızca alçak basınç hattına bağlanır, vakumlama yapmaz, sistemdeki nemi almaz ve gramaj kontrolü sağlamaz. Aşırı dolum yüksek basınç oluşturup kompresöre zarar verebilir. İçinde tıkaç maddesi bulunan ürünler ise genleşme valfini veya orifisi kapatarak çok daha pahal